Page content

article content

Hoe belangrijk is non-verbale communicatie?

In mijn laatste twee blogs leg ik uit hoeveel of hoe weinig aandacht en zorg wij ook besteden aan de interactie met onze omgeving, we zenden altijd heel persoonlijke signalen uit die anderen opvangen en interpreteren. Ze geven er een eigen uitleg of (gevoels)waarde aan. 

Je hebt altijd een zelfpresentatie en uitstraling die bij een ander een bepaald beeld over jou oproepen. Deze zelfpresentatie heeft soms meer en soms minder impact, soms het gewenste effect en soms het effect dat we juist niet wensen.

Wat kun je hiermee? Zeggen dat het je niet kan schelen hoe anderen over je  denken en wat ze van je vinden, klinkt stoer maar ook defensief. En je hoeft je niet te verdedigen. Hoe je ook bent, je bent OK – op dit moment in je leven, met alle kennis, vaardigheden en ervaringen die je tot nu toe hebt opgedaan.

Zelfbeeld: hoe zie jij jezelf?

Je ZELF wordt bepaald door:

  1. je uiterlijk (buitenkant) – en dat is meer dan wat je aan of op hebt. Het strekt zich uit naar je lifestyle, je huis, je auto, maar ook je kantoor, je bureau en alles wat aan buitenkant van jou waarneembaar is,
  2. je innerlijk (binnenkant) – gevormd door afkomst, opvoeding, opleiding, attitude, ervaringen, kortom: je hele referentiekader.

Hoe jij staat tegenover jezelf, hoe jij jezelf ziet, noemen we je zelfbeeld. En dat kan hemelsbreed verschillen van het beeld dat anderen van je hebben, je imago.

Zowel zelfbeeld als imago worden voor een belangrijk deel gecreëerd door je non-verbale communicatie, jouw persoonlijke manier van communiceren. En je weet: je communiceert altijd. Of je dat nu wilt of niet. Maar je gebruikt daar niet altijd woorden voor.

In veel situaties hechten mensen – vaak zonder het te beseffen – meer waarde aan wat je niet zegt maar wel met je non-verbale communicatie tot uitdrukking brengt.

Vier aspecten van woordeloze communicatie

Je non-verbale communicatie bestaat uit vier hoofdaspecten die verband houden met onze drie belangrijkste zintuigen : zien (visueel), horen (auditief), voelen (kinesthetisch). Dan is er nog het inhoudelijke aspect, dat antwoord geeft op vragen als: Waarom doe je wat je doet? Hoe doe je het en wanneer?

Daar komt bij dat vrijwel iedereen veel waarde hecht aan wat hij “intuïtief” aanvoelt bij wat er gezien, gezegd of gedaan wordt.

Ik ga het rijtje even langs.

Het visuele aspect slaat op alles wat een ander van jou waarneemt wanneer hij of zij je ziet:

  1. je uiterlijk: alles wat je op en aan hebt: je kleding, de kleuren die je draagt, je kapsel etc.
  2. je lichaamstaal: je bewegingen, je houding, hoe je loopt, hoe je zit, hoe je lacht, hoe je kijkt. Kortom: hoe je je gevoelens/stemming (innerlijk) uitdrukt met je lichaam (uiterlijk). Dus ook hoe je fysiek reageert op wat er wordt gezegd of wat er gebeurt.
  3. je gedrag: hoe je je opstelt en gedraagt tegenover anderen. Ben je vriendelijk en toegankelijk of afstandelijk? Beleefd of vrijpostig? Sociaal of afwijzend/onverschillig.

Het auditieve aspect slaat op alles wat een ander van jou kan waarnemen wanneer hij of zij je hoort, zoals:

  1. de manier waarop je stem klinkt: hoog en scherp of juist laag en diep
  2. je intonatie: spreek je levendig of eentonig, duidelijk of binnensmonds
  3. de nadruk die je op je woorden legt. Articuleer je duidelijk of (te) nadrukkelijk?
  4. in welk tempo spreek je: snel of langzaam, vlak of met veel golven.

Het gaat hier dus niet om WAT je zegt, maar om HOE je iets zegt. Denk maar aan het Franse gezegde: C’est le ton que fait la musique. Letterlijk vertaald: het is de toon die de muziek maakt.

Het kinesthetische aspect heeft betrekking op alles wat iemand voelt bij een aanraking, zoals

  1. Een stevige of slappe handdruk, warme of koude handen, vochtige of ruwe handen.
  2. Een overdreven manier van handen schudden  (te hard of te lang), twee handen gebruiken, etc.
  3. Gemakshalve breng ik hier ook het intuïtieve aanvoelen onder: de ander voelt een gemoedsstemming (verlegen, niet-op-je-gemak of juist zelfverzekerd en hartelijk).

Het inhoudelijke aspect heeft te maken met wat je daadwerkelijk zegt, want woorden hebben macht en creëren vaak een gevoelslading:

  1. je woordkeuze
  2. de reden waarom je iets zegt
  3. het resultaat dat je voor ogen hebt als je iets zegt
  4. de timing die je ervoor kiest

Ga eens bij jezelf na hoe het zit met jouw non-verbale communicatie. Hoe is de eerste indruk die men doorgaans van je heeft? Daarin spelen de drie eerste aspecten een grote rol en het zet meestal meteen de toon. En hoe is de tweede indruk? En de derde? De tiende?

De eerste indruk

Een eerste indruk komt vliegensvlug tot stand en is in de meeste gevallen gebaseerd op wat we van iemand ZIEN. Daarna komen horen en voelen. De inhoud komt later, maar is daarom niet minder belangrijk. Iemand heeft dan wel al een impressie van je gekregen.
Wat ziet iemand aan en van jou bij een (eerste) ontmoeting? Wat hoort hij bij de eerste kennismaking en wat voelt hij als je hem een hand geeft?

Het is uiteraard anders wanneer dat eerste contact aan de telefoon plaatsvindt. Dan komt het HOREN op de eerste plaats, maar ook hier is niet meteen het inhoudelijke aspect aan de orde.  Zelfs dan kan iemand aan je horen of je nog in je kamerjas loopt en geen zin in de dag hebt, of al tot in de puntjes verzorgd achter je bureau zit en blaakt van de energie. Of dat je met tegenzin op je werk zit of juist klaar staat om die ander van dienst te zijn.

Niet zo belangrijk?

Het lijkt allemaal niet zo belangrijk. “Mensen letten daar toch allemaal niet op!” hoor ik vaak. Ze letten er misschien niet bewust op, maar registreren onbewust alles wat voor hen van belang is (intuïtief). Op basis van deze ervaringen met jou vormen ze zich binnen de kortste keren een beeld van jou. En dat beeld is gebaseerd op wat ze hebben gevoeld bij die ontmoeting. Ook wanneer die aan de telefoon was.

Is een negatieve eerste indruk dan niet bij te sturen of te veranderen?
Jawel hoor! Maar het kost meestal veel tijd, moeite en soms ook geld. Voorkomen is ook hier beter dan genezen.
Als een ontmoeting of presentatie belangrijk voor je is, kun er er maar beter aandacht en zorg aan besteden. Niet alleen aan hoe je eruitziet, maar ook aan hoe je klinkt en hoe je aanvoelt. Je bereid je toch ook voor op wat je wilt zeggen? Een afknapper kan echt in een heel klein detail zitten.

Multiculturele wereld

Overigens wil ik er wel op wijzen dat we moeten beseffen, dat in onze multiculturele samenleving en in het internationale zakenverkeer het soms heel anders kan liggen. Onze Nederlandse “recht-voor-z’n-raap mentaliteit” en de daarbij horende manier van optreden is niet altijd is zoals anderen/buitenlanders het gewend zijn of prettig vinden. Maar bedenk wel dat je hoe dan ook altijd een impressie achterlaat waarop mensen beslissen of ze wel of niet met je door één deur willen of kunnen.

Nu is het jouw beurt

Heb je de ervaring dat het bij jou allemaal prima in orde is? Of zou je je willen verdiepen in hoe jij overkomt op anderen? En een sterkere impact willen ontwikkelen? Heb je het gevoel dat het beter kan?

De training “Communiceren met Impact” is hiervoor een geknipte gelegenheid. Binnenkort volgt een blog met meer informatie over deze training. Kun je niet wachten? Vraag de informatie dan aan via het contactformulier.

Comment Section

0 reacties op “Hoe belangrijk is non-verbale communicatie?

Plaats een reactie


*